Ricotta to jeden z najłagodniejszych i najbardziej uniwersalnych serów kuchni włoskiej. Choć wielu z nas sięga po nią w gotowych daniach, rzadko zastanawiamy się, czym dokładnie jest i jak najlepiej jej używać. Sprawdzimy, co sprawia, że ricotta wciąż pozostaje niezastąpionym składnikiem dań kuchni włoskiej.
Spis treści
Ricotta – ser, który nie jest serem
Na pierwszy rzut oka wydaje się, że ricotta to klasyczny biały ser. Ma kremową konsystencję i łagodny smak. Ale technicznie rzecz biorąc, nie jest to klasyczny ser. Ricotta powstaje nie z mleka, ale z serwatki – czyli płynu pozostałego po produkcji innych serów, głównie mozzarelli lub pecorino. Sama nazwa oznacza „ponownie gotowana”. To nawiązanie do procesu produkcji, w którym serwatka jest podgrzewana po raz drugi. W efekcie otrzymujemy puszystą, lekką masę o delikatnym smaku. Ten sposób wykorzystania resztek doskonale wpisuje się w ducha kuchni włoskiej, która niczego nie marnuje.
Sprawdź, co zrobić z serwatki
Jak wygląda i smakuje ricotta?
Ricotta ma śnieżnobiały kolor i ziarnistą strukturę. Jest miękka, lekko wilgotna i dobrze się rozsmarowuje. Jej smak jest bardzo delikatny, mleczny, czasem z lekko słodkawą nutą. W zależności od rodzaju mleka – krowiego, owczego lub koziego – może mieć nieco inny aromat. Ricotta z mleka owczego bywa bardziej wyrazista, ale wciąż łagodna. Zazwyczaj kupujemy ją w małych pojemniczkach, gotową do użycia. Niektóre wersje, jak ricotta salata, są prasowane i dojrzewające. Tę spotykamy rzadziej, ale warto ją znać – sprawdza się świetnie jako twardy ser do tarcia.
Jak używać ricotty w kuchni?
Ricotta jest niezwykle wszechstronna. Możemy ją dodać do farszu, kremu, ciasta lub po prostu zjeść na kanapce. Sprawdza się zarówno w daniach słonych, jak i słodkich. W kuchni włoskiej często używa się jej do nadziewania ravioli lub cannelloni. W połączeniu ze szpinakiem tworzy klasyczne włoskie zestawienie. Możemy też dodać ją do lasagne – lekka konsystencja dobrze wiąże warstwy. Na słodko ricotta trafia do ciast, naleśników i włoskich deserów, jak cannoli czy sernik z Neapolu. Czasem wystarczy połączyć ją z miodem i owocami, by stworzyć szybki deser. Ricotta nie wymaga gotowania – możemy ją jeść na zimno, prosto z opakowania. Nie ścina się podczas pieczenia, co czyni ją dobrym składnikiem wypieków.
Jak podawać ricottę, żeby smakowała najlepiej?
Warto zadbać o prostotę. Ricotta nie potrzebuje wielu dodatków, by błyszczeć na talerzu. Możemy podać ją z pieczonymi warzywami albo posypać solą i pieprzem. Dobrze komponuje się z oliwą, ziołami, a także z cytryną. Latem warto wymieszać ją z pokrojonymi pomidorami i bazylią. Zimą możemy zestawić ją z gruszką, orzechami i odrobiną miodu. Na śniadanie wystarczy kromka chleba, łyżka ricotty i kilka świeżych owoców. W kuchni śródziemnomorskiej często podaje się ją jako przystawkę. Można też użyć jej jako bazy do pasty do smarowania. Dodatek czosnku, ziół lub suszonych pomidorów zmieni ją w aromatyczny krem.
Tradycja i codzienność
Ricotta ma długą historię, sięgającą czasów starożytnego Rzymu. Już wtedy wytwarzano ją z serwatki pozostałej po innych serach. Przez wieki była produktem ubocznym, często spożywanym przez rolników i pasterzy. Dziś nadal jest wytwarzana w gospodarstwach, ale także przemysłowo. We Włoszech ricottę znajdziemy niemal w każdym regionie. Różni się ona nie tylko mlekiem, ale i sposobem przygotowania. W Toskanii dodaje się ją do pieczonych tart, na Sycylii dominuje w słodkich wypiekach. Choć ricotta stała się produktem codziennym, nadal cenimy ją za prostotę i autentyczność. To składnik, który nie wymaga skomplikowanych przepisów, by zachwycić.
