Co to jest ślad wodny i jakie ma znaczenie?

Co to jest ślad wodny i jak ograniczyć go w życiu codziennym?

Słodka woda to jeden z najbardziej deficytowych zasobów naturalnych na świecie. Przede wszystkim dlatego, że jej dostępność jest ograniczona i nierównomierna, a popyt cały czas wzrasta. Aby chronić światowe zasoby wody powstała koncepcja śladu wodnego. Sprawdź, co to jest ślad wodny oraz czy i jak możesz ograniczyć go w codziennym życiu.

Niedobory słodkiej wody na świecie

Na świecie jest wiele miejsc, w których dochodzi do poważnych niedoborów słodkiej wody. Ma to związek zarówno ze zmniejszającymi się zasobami np. na skutek wysychania rzek i jezior, obniżenia się poziomu wód gruntowych, jak i z zanieczyszczeniem wody. W tym miejscu warto wspomnieć, że również Polska narażona jest na deficyt wody, a w niektórych rejonach kraju deficyt już występuje. Niedobory wody negatywnie wpływają na wszystkie inne organizmy żywe, w tym oczywiście na ludzi. Dlatego powstała koncepcja śladu wodnego, który ma pomóc w kompensowaniu zużycia wody. 

Co to jest ślad wodny?

Ślad wodny pokazuje nam, ile wody zużywamy bezpośrednio i pośrednio. Ale co to właściwie oznacza? Bezpośrednie zużycie wody jest dość oczywiste — następuje wtedy, gdy gotujemy, pierzemy, kąpiemy się, myjemy zęby lub samochód. Pośrednie zużycie wiąże się z wodą, która została wykorzystana do produkcji towarów i usług, z których korzystamy, np. do wyprodukowania żywności, ubrań, kosmetyków. Prawie każdy produkt ma mniejszy lub większy ślad wodny. Okazuje się, że przemysł spożywczy i tekstylny to branże, w których zużycie wody jest ogromne. Przykładowo wyprodukowanie tony kawy palonej może pochłonąć prawie 5800 metrów sześciennych wody! Dodatkowo nawet przy produkcji tych samych towarów jest ono różne w różnych krajach. 

Dlatego ślad wodny pomaga nam zrozumieć związek między naszym codziennym postępowaniem (w tym decyzjami zakupowymi) a problemami z zasobami wody na drugim końcu świata, gdzie produkowane są towary, z których korzystamy. 

Czy zatem ślad wodny możemy kompensować podobnie jak ślad węglowy? Tu sprawa nie jest aż tak prosta. Niestety zniszczenia zasobów wody w określonym miejscu nie jesteśmy w stanie zrekompensować w żadnym innym. Dlatego najważniejsze jest, aby samemu ograniczać bezpośrednie i pośrednie zużycie wody.

Naturalne jezioro otoczone lasem
Naturalne zbiorniki pomagają zachować zasoby wody i ograniczają suszę / Fot. Canva.com

Jak ograniczyć ślad wodny?

Najkrótsza droga do ograniczenia własnego śladu wodnego to zmniejszenie zużycia wody w życiu codziennym. Możemy to osiągnąć przez rozsądne korzystanie z wody w domu — zainstalowanie wodooszczędnej toalety, odpowiednie zmywanie naczyń, korzystanie z prysznica, sprawdzenie szczelności kranów i syfonów, racjonalne podlewanie roślin (szczególnie ogrodowych). 

Sprawdź, jak jeszcze oszczędzać wodę 

W celu ograniczenia pośredniego śladu wodnego musimy stać się świadomymi konsumentami. Nasze decyzje zakupowe powinny uwzględniać ilość wody, która została wykorzystana do powstania konkretnego produktu. Stosunkowo łatwo jest przeanalizować ilość wody zużywaną do produkcji żywności oraz odzieży — te dane są powszechnie dostępne w internecie. Możemy rezygnować z niektórych produktów zupełnie lub wybierać ich ekwiwalenty, które są mniej “wodochłonne”. 

Podstawą tych decyzji jest oczywiście dostęp do konkretnych danych oraz świadomość, że każda nawet najmniejsza decyzja ograniczająca ślad wodny, jest cenna i pomaga chronić zasoby słodkiej wody na świecie dla nas i naszych dzieci.