Serwatka często trafia do zlewu, a szkoda. To wartościowy składnik, który warto zachować. Sprawdzi się w wielu daniach i podniesie ich walory smakowe oraz odżywcze. Poradzimy, jak możemy wykorzystać serwatkę w kuchni i co przygotować z jej dodatkiem.
Spis treści
Co to właściwie jest serwatka?
Serwatka to produkt uboczny powstający przy robieniu sera lub twarogu. Kiedy gotowane mleko się ścina, oddziela się białko kazeinowe, które tworzy twaróg, oraz płynna część, czyli właśnie serwatka. Choć wygląda niepozornie i wielu z nas ją wylewa, to zawiera mnóstwo cennych składników odżywczych. Znajdziemy w niej wapń, potas, fosfor, witaminy z grupy B i dobrze przyswajalne białko serwatkowe. W kuchni możemy wykorzystać ją na wiele sposobów. Nie trzeba od razu piec chleba, choć to też dobry pomysł. Często wystarczy zastąpić nią wodę lub mleko w domowych przepisach.
Sprawdź, jak zrobić serwatkę
Czy serwatka nadaje się do picia?
Jeśli robimy twaróg w domu, mamy świeżą, kwaśną serwatkę. Taka wersja jest lekko mętna, ma kwaśny zapach i smak. Nie każdemu odpowiada jej aromat, ale bez obaw – jest całkowicie bezpieczna do picia. Możemy ją schłodzić i pić zamiast kefiru. Czasem warto dodać miód albo sok owocowy, by złagodzić kwasowość. W upalne dni dobrze gasi pragnienie i wspiera trawienie. Zawarte w niej bakterie kwasu mlekowego wspomagają mikroflorę jelitową. Jeśli wolimy łagodniejsze smaki, możemy sięgnąć po serwatkę słodką, która powstaje przy produkcji sera żółtego. W Polsce mamy do niej dostęp rzadziej, ale również zasługuje na uwagę.
Do czego możemy dodać serwatkę?
W kuchni serwatka może z powodzeniem zastąpić mleko, kefir albo wodę. Świetnie sprawdza się w cieście naleśnikowym. Nadaje mu delikatną strukturę i lekko kwaskowy posmak. Równie dobrze zadziała w cieście na racuchy albo placki. Z serwatką uzyskamy bardziej wilgotne ciasto, które dłużej zachowuje świeżość. Możemy dodać ją także do ciasta chlebowego. Zamiast wody lub mleka używamy serwatki – ciasto szybciej wyrasta, ma głębszy smak i delikatniejszą konsystencję. Jeśli pieczemy bułki, drożdżówki czy ciasto drożdżowe, serwatka będzie świetnym zamiennikiem.
Zupa na serwatce? Dlaczego nie
Mało kto wie, że serwatkę możemy wykorzystać jako bazę do zupy. Sprawdzi się szczególnie w zupach z dodatkiem ziemniaków, ziół albo kasz. Kwaśna nuta przypomina nieco smak żurku czy zalewajki. Taka zupa jest lekka, ale sycąca. Dobrze komponuje się z koperkiem, natką pietruszki, czosnkiem i cebulą. Możemy dorzucić ugotowaną kaszę jęczmienną lub gryczaną, a także jajko na twardo. W chłodniejsze dni taka zupa dobrze rozgrzewa, a przy tym nie jest tłusta. Możemy ją też podać na zimno – wtedy będzie przypominać chłodnik. Zamiast buraków użyjemy ziół, ogórków albo rzodkiewki.
Serwatka w koktajlach i wypiekach
Serwatka to świetny dodatek do domowych koktajli. Jeśli nie mamy mleka albo jogurtu, wystarczy sięgnąć po schłodzoną serwatkę. Dobrze łączy się z bananem, jabłkiem, jagodami i natką pietruszki. Taki koktajl ma mniej kalorii niż wersja mleczna, a więcej białka i minerałów. Możemy go zabrać ze sobą do pracy albo wypić przed treningiem. Wypieki to kolejna przestrzeń, gdzie serwatka się sprawdza. W cieście drożdżowym, babce czy muffinach działa podobnie jak maślanka. Nadaje miękkość i lekko kwaskowy smak. Jeśli zostaje nam dużo serwatki po robieniu sera, możemy ją zamrozić i wykorzystać później. Wystarczy przelać ją do butelki i wstawić do zamrażarki.
Marynaty i kiszonki z dodatkiem serwatki
Serwatka świetnie sprawdza się jako składnik marynat do mięsa. Jej kwaśny odczyn zmiękcza mięso i wydobywa smak przypraw. Wystarczy dodać czosnek, zioła i oliwę. Marynowane mięso staje się kruche i soczyste. Możemy też wykorzystać serwatkę do kiszenia warzyw. Dodana do ogórków albo marchwi przyspiesza fermentację i nadaje ciekawy smak. Działa podobnie jak solanka, ale ma więcej bakterii kwasu mlekowego. Dzięki temu kiszonki są gotowe szybciej i lepiej się przechowują. Możemy też pokusić się o kiszenie jajek albo kalafiora. W kuchni fermentowane produkty wracają do łask, a serwatka świetnie wpisuje się w ten trend.
Sprawdź, jak wykorzystać zwarzone mleko
Czy serwatka ma wady?
Choć serwatka ma wiele zalet, nie każdy dobrze ją toleruje. Osoby z nietolerancją laktozy mogą odczuwać dolegliwości po jej spożyciu. Warto więc zacząć od małych porcji. Jeśli dobrze się czujemy, możemy zwiększyć ilość. Serwatka ma też charakterystyczny smak i zapach. Nie każdemu pasuje, zwłaszcza w czystej postaci. Warto jednak przetestować różne sposoby wykorzystania i znaleźć ten, który nam odpowiada. Nie trzeba używać jej codziennie – wystarczy raz na jakiś czas zastąpić nią mleko albo wodę. W ten sposób nic się nie zmarnuje, a my zyskamy wartościowy dodatek do potraw.
