Cytron to owoc o niezwykłym wyglądzie i długiej historii. Przypomina dłoń z rozłożonymi palcami, dlatego nazywany jest ręką Buddy. Choć nie znajdziemy w nim soczystego miąższu, cytron ma wiele zastosowań i znaczeń. Warto poznać go bliżej i zrozumieć, dlaczego uchodzi za przodka wszystkich cytrusów. Sprawdź, co warto wiedzieć o cytronie, czyli przodku wszystkich cytrusów.
Spis treści
Jak wygląda i skąd pochodzi cytron?
Cytron zwraca uwagę nietypowym kształtem. Owoce przypominają koralowce albo palce mitologicznej istoty. W Azji nazywany jest ręką Buddy, ponieważ w wielu odmianach jego „palce” są złożone jak dłoń w geście modlitwy. Roślina pochodzi z Indii i Chin, gdzie uprawiana była już tysiące lat temu. Uważa się, że to właśnie cytron był pierwszym „udomowionym” cytrusem. Inne znane dziś owoce – cytryny, limonki czy pomarańcze – wywodzą się właśnie od niego, przez naturalne krzyżowanie i selekcję. W warunkach naturalnych cytron rośnie na niewielkich drzewkach lub krzewach. Preferuje ciepły i słoneczny klimat. W Azji często sadzony jest w ogrodach świątynnych, gdzie uchodzi za symbol pomyślności i ochrony. Choć rzadko trafia do polskich sklepów, możemy go spotkać w sklepach z egzotyczną żywnością albo zamówić przez internet.
Co oznacza cytron i dlaczego kojarzony jest z duchowością?
„Ręka Buddy” od wieków pełniła rolę nie tylko owocu, ale także symbolu. W Chinach uważana jest za przynoszącą szczęście i dobrobyt. Wierzy się, że zapach cytrona oczyszcza przestrzeń z negatywnych energii. Kiedy jego „palce” są złożone, przypomina dłoń Buddy pogrążonego w medytacji. Takie owoce umieszcza się w świątyniach jako ofiary albo amulety chroniące dom. W kulturze żydowskiej inny typ cytronu, tzw. etrog, używany jest w obrzędach święta Sukkot. Owoc musi spełniać konkretne wymagania, by mógł zostać użyty w rytuale. To kolejny dowód na to, że cytron przez wieki był nie tylko owocem, ale również nośnikiem znaczeń.
Jak smakuje cytron i jak go używamy?
Cytron ma grubą skórkę i niemal zupełny brak miąższu. Sok, jeśli w ogóle się pojawia, jest kwaśny i bardzo aromatyczny. Główną część owocu stanowi skórka, która nie tylko pięknie pachnie, ale jest także jadalna. Możemy ją kandyzować, ścierać, marynować albo dodawać do alkoholi. W kuchni cytron używany jest najczęściej w formie skórki. W Chinach przygotowuje się z niego słodkie przetwory, a w Japonii stosuje się go do aromatyzowania herbat. Możemy również zrobić z niego nalewkę, syrop albo dodać startą skórkę do ciasta. Cytron świetnie komponuje się z daniami słodkimi i wytrawnymi. Choć nie zjemy go jak klasycznej cytryny, jego możliwości kulinarne są szerokie. Trzeba tylko dać mu szansę i trochę odwagi w kuchni.
Czy warto uprawiać cytron w domu?
W naszym klimacie cytron nie poradzi sobie w gruncie. Jednak możliwa jest uprawa doniczkowa, podobna jak w przypadku cytrusów. Potrzebuje dużo światła, ciepła i przepuszczalnej ziemi. Latem możemy wystawić go na balkon lub taras, a zimą trzymać w jasnym pomieszczeniu. Cytron kwitnie bardzo intensywnie i pięknie pachnie. Kwiaty są białe i duże, często pojawiają się kilka razy w roku. Po kwitnieniu rozwijają się owoce o fantazyjnych kształtach.
Choć uprawa wymaga cierpliwości, warto spróbować. To nie tylko dekoracyjna, ale też ciekawa roślina użytkowa. W domowych warunkach cytron rzadko osiąga duże rozmiary. Mimo to jego owoce mogą być zaskakująco okazałe. Trzeba jedynie pamiętać, że do rozwoju potrzebuje czasu i stałych warunków.
Sprawdź, jak uprawiać liczi w doniczce
Dlaczego cytron jest nazywany przodkiem wszystkich cytrusów?
Cytron był jedną z pierwszych roślin cytrusowych uprawianych przez człowieka. W naturze nie występują pomarańcze ani cytryny – to wszystko efekty krzyżowania różnych gatunków. Uważa się, że cytron, mandarynka i pomelo to trzy pierwotne cytrusy. Z ich połączeń powstały wszystkie znane dziś odmiany. Z tego powodu cytron odgrywa ogromną rolę w badaniach nad genetyką cytrusów. Jego genom pozwala naukowcom odtworzyć drogę, jaką przeszły współczesne owoce. Dzięki temu możemy lepiej zrozumieć historię naszej kuchni i upraw. Niektórzy porównują cytron do dzikiej jabłoni – mało atrakcyjnej na pierwszy rzut oka, ale fundamentalnej dla rozwoju wielu odmian. To także dowód na to, że w przyrodzie liczy się różnorodność i czas.
Sprawdź, co to jest yuzu i jakie ma właściwości mały japoński cytrus
Co symbolizuje cytron jako „ręka Buddy”?
Nazwa „ręka Buddy” nie jest przypadkowa. Owoce cytrona często przypominają gesty znane z buddyjskich rytuałów. Kiedy palce są złożone, uznaje się, że przynoszą duchową ochronę i mądrość. Otwarte palce mają z kolei przynosić powodzenie i radość. Tego typu owoce często umieszczane są w domowych ołtarzykach i świątyniach. Zapach cytrona odgrywa tu również rolę symboliczną. Jego intensywna woń ma oczyszczać przestrzeń i wprowadzać harmonię. W wielu kulturach to owoc związany z nowym początkiem i duchowym przebudzeniem. Dla nas może być po prostu fascynującą ciekawostką, ale warto wiedzieć, jak głęboko zakorzeniony jest w tradycji. Może dzięki temu spojrzymy na ten dziwny owoc z większym szacunkiem.