Golonka uchodzi za symbol tradycyjnej, polskiej kuchni. Dla wielu osób to danie kojarzące się z domowym obiadem, solidnym posiłkiem i charakterystycznym aromatem. Choć często postrzegamy ją jako ciężkostrawną i tłustą, ma też swoje wartości odżywcze. Warto przyjrzeć się bliżej, co kryje się w golonce i jak ją jeść, aby była nie tylko smaczna, ale i korzystna dla zdrowia. Poradzimy, jak jeść golonkę, aby wykorzystać jej właściwości odżywcze.
Spis treści
Golonka – jakie to mięso
Golonka to część kończyny świni, położona między kolanem a racicą. Zawiera mięśnie, ścięgna, skórę i sporą ilość tkanki tłuszczowej. W zależności od sposobu przygotowania, może być bardzo miękka i soczysta lub delikatnie sprężysta. Najczęściej spotykamy ją w wersji gotowanej, pieczonej lub duszonej w piwie. Dzięki dużej zawartości kolagenu i tłuszczu, po długim gotowaniu mięso staje się wyjątkowo kruche. Golonka bywa też składnikiem galaret i wywarów, które zyskują dzięki niej głęboki smak.
Jakie wartości odżywcze ma golonka
Wartości odżywcze golonki zależą od sposobu przyrządzenia. W 100 gramach ugotowanej golonki znajduje się około 250–300 kcal. Większość energii pochodzi z tłuszczu, którego jest około 20–25 gramów. Mięso zawiera także solidną porcję białka – nawet do 17 gramów. Znajdziemy w nim witaminy z grupy B, szczególnie B3 i B12, oraz minerały, takie jak żelazo, cynk i fosfor. Golonka nie zawiera węglowodanów, dlatego bywa ceniona w dietach niskowęglowodanowych. Jednak jej wysoka kaloryczność sprawia, że należy ją spożywać z umiarem.
Ile cholesterolu zawiera golonka?
W 100 gramach golonki znajduje się około 80–90 mg cholesterolu. To sporo, biorąc pod uwagę zalecaną dzienną dawkę, która nie powinna przekraczać 300 mg. Osoby z podwyższonym cholesterolem lub chorobami serca powinny więc ograniczać spożycie tego mięsa. Warto pamiętać, że ilość cholesterolu wzrasta, gdy golonkę smażymy lub zapiekamy z dodatkiem tłuszczu. Dlatego zdrowszą wersją jest gotowana lub duszona golonka.
Czy golonka zawiera kolagen?
Tak, golonka jest jednym z najlepszych źródeł naturalnego kolagenu. Zawiera go znacznie więcej niż chude mięso. Kolagen wspiera regenerację stawów, skóry, włosów i paznokci. Dlatego rosół lub galaretka z golonki mogą być dobrym uzupełnieniem diety osób z problemami ze stawami. Kolagen wchłania się najlepiej, gdy w diecie obecne są witamina C i aminokwasy. Warto więc podawać golonkę z surówkami z kapusty lub kiszonych warzyw, które pomagają przyswoić ten cenny składnik.
Sprawdź, co zrobić z wywarem z gotowania golonki? Pożywna zupa, ale nie tylko
Czy można jeść skórę z golonki?
Skóra z golonki to temat, który budzi emocje. Zawiera ona dużo kolagenu, ale też tłuszczu i cholesterolu. Możemy ją zjeść, jeśli jest dobrze ugotowana lub zapieczona na chrupko, jednak w niewielkiej ilości. Osoby z nadwagą, cukrzycą lub chorobami serca powinny jej unikać. Warto też pamiętać, że skóra bywa trudna do strawienia, zwłaszcza w połączeniu z alkoholem lub ciężkimi sosami.
Czy dietetycy zalecają jedzenie golonki
Większość dietetyków podchodzi do golonki z ostrożnością. Zwracają uwagę na wysoką zawartość tłuszczów nasyconych i cholesterolu. Jednocześnie podkreślają, że w umiarkowanych ilościach może być elementem zbilansowanej diety. Warto sięgać po nią rzadko, na przykład raz w miesiącu, i łączyć z warzywami, które ułatwiają trawienie tłuszczu. Dobrze jest też wybierać golonkę gotowaną lub pieczoną bez panierki, bo wtedy jest lżejsza i mniej tłusta.
Golonkę możemy jeść na diecie
Golonka nie jest typowym daniem dietetycznym, ale w pewnych dietach może się pojawić. W diecie ketogenicznej lub niskowęglowodanowej bywa nawet polecana, ponieważ dostarcza tłuszczu i białka. Osoby redukujące masę ciała mogą jednak uznać ją za zbyt kaloryczną. Wszystko zależy od sposobu przyrządzenia i dodatków. Golonka z warzywami gotowanymi na parze będzie znacznie zdrowsza niż ta podana z piwem i puree ziemniaczanym.
Kiedy jedzenie golonki jest zalecane
Golonka bywa zalecana po intensywnym wysiłku fizycznym, gdy organizm potrzebuje regeneracji. Zawarty w niej kolagen pomaga odbudować tkanki, a białko wspiera mięśnie. Może też wspomagać osoby po urazach i operacjach, gdy potrzebne jest wzmocnienie stawów i skóry. Golonka, podana w lekkiej wersji, może być dobrym posiłkiem regeneracyjnym, choć nie powinna być spożywana często.
Jak przyrządzić golonkę, by była lżejsza
Aby golonka była zdrowsza, powinniśmy ją długo gotować lub piec bez dodatku tłuszczu. Można ją też upiec w rękawie, z dużą ilością warzyw. Przed obróbką warto ją zamarynować w ziołach i przyprawach, które ułatwiają trawienie tłuszczu. Dobrze sprawdzają się czosnek, majeranek, liść laurowy i ziele angielskie. Dzięki nim mięso zyskuje aromat i staje się delikatniejsze.
Golonka w kuchniach świata
Choć kojarzymy ją głównie z kuchnią polską, golonka jest popularna w wielu krajach. W Niemczech znana jest jako Schweinshaxe i podawana z kapustą kiszoną. Jest tradycyjnym daniem kuchni bawarskiej. W Czechach jemy ją w towarzystwie piwa i chrzanu, a w Azji bywa duszona w sosie sojowym. W każdej wersji zachowuje swój charakterystyczny smak i wartości odżywcze, choć skład i sposób przygotowania różnią się znacznie.
Sprawdź, ile gotować golonkę wieprzową, żeby była miękka? Gotowanie golonki do pieczenia i duszenia
Jedz golonkę z głową i wykorzystaj jej właściwości bez szkody dla zdrowia
Golonka ma opinię tłustej i ciężkiej, ale w rzeczywistości może mieć pewne walory zdrowotne. Zawiera kolagen, białko i minerały, które wspierają nasze stawy i skórę. Ważne jednak, by zachować umiar i wybierać zdrowsze sposoby przygotowania. Jedzona od czasu do czasu, w towarzystwie warzyw i bez nadmiaru tłuszczu, nie zaszkodzi. Jak w wielu przypadkach, kluczem jest równowaga. Polecamy serwis Ilegotowac.poradzimy24.pl – tam znajdują się szczegółowe informacje dotyczące gotowania golonki i przygotowania jej do pieczenia i duszenia.
