Zazwyczaj traktujemy ją jako odpad po produkcji sera. Często trafia do zlewu albo do kompostu. Tymczasem serwatka może stać się cennym nawozem dla ogrodu. Warto przyjrzeć się jej właściwościom i zobaczyć, które rośliny skorzystają z podlewania tym płynnym nawozem. W ogrodzie możemy w prosty sposób wykorzystać serwatkę do poprawy kondycji warzyw, kwiatów i gleby. Nie każda roślina ją jednak lubi, więc warto podejść do tego z umiarem. Poradzimy, jak nawozić rośliny serwatką.
Spis treści
Jakie właściwości ma serwatka
Serwatka to produkt uboczny, który powstaje podczas produkcji sera. Serwatka zawiera wiele składników, które są wartościowe z punktu widzenia ogrodnictwa. Mamy tu przede wszystkim wapń i potas, a także fosfor, azot i mikroelementy. Dzięki temu działa jak naturalny nawóz mineralny. Wapń pomaga w budowie ścian komórkowych roślin, co wpływa na ich odporność na choroby. Potas odpowiada za lepsze kwitnienie i owocowanie. Azot sprzyja wzrostowi liści. Obecne w serwatce mikroorganizmy poprawiają strukturę gleby i ułatwiają pobieranie składników pokarmowych. Dodatkowo serwatka lekko zakwasza podłoże, co może mieć znaczenie dla niektórych roślin.
Trzeba jednak pamiętać, że serwatka zawiera również laktozę i białka, które nie zawsze dobrze działają w dużych ilościach. Z tego powodu najlepiej rozcieńczać ją z wodą przed użyciem.
Sprawdź, jak zrobić serwatkę
Czy można używać serwatki jako nawozu?
Tak, okazuje się, że ten mleczny produkt doskonale sprawdzi się jako odżywka dla roślin ogrodowych. Pozytywny wpływ serwatki na rośliny widoczny jest już po kilku podlewaniach. Gdy będziemy stosować ją regularnie, ziemia stanie się żyźniejsza i bardziej pulchna. Rośliny szybciej się rozwijają i rzadziej chorują. Serwatka może być również stosowana jako oprysk, który ogranicza rozwój niektórych grzybów.
Które rośliny lubią serwatkę
Na serwatkę dobrze reagują warzywa, zwłaszcza pomidory. Po podlaniu ich rozcieńczoną serwatką rosną silnie i dają dorodne owoce. Szczególnie dobrze wypadają rośliny uprawiane w gruncie, ale także te w donicach. Ogórki, cukinie i dynie również korzystają z takich zabiegów. Ich liście stają się ciemnozielone i odporne na choroby. Warto też podlać kalafiory i brokuły. Kapustne dobrze wykorzystują wapń z serwatki.
Kwiaty takie jak nagietki, aksamitki i petunie także pozytywnie reagują na taki nawóz. Wydają więcej pąków i dłużej kwitną. Serwatka sprawdza się też przy uprawie roślin cebulowych. Można nią podlewać cebulki tulipanów, narcyzów czy czosnku ozdobnego w czasie wzrostu. Wapń wzmacnia ich rozwój i przygotowuje rośliny do kolejnego sezonu.
Dobrze jest też użyć serwatki przy kompoście. Wystarczy polać nią pryzmę, by przyspieszyć proces rozkładu. Mikroorganizmy zawarte w serwatce pobudzają działanie bakterii glebowych. Kompost szybciej się ogrzewa, a ziemia po nim jest bogata w składniki odżywcze. W ten sposób możemy wykorzystać produkt uboczny z kuchni do poprawy całej gleby.
Sprawdź, czego nie wrzucamy do kompostownika
Jak podlewać rośliny serwatką
Nie stosujemy serwatki bezpośrednio, lecz zawsze mieszamy ją z wodą. Najlepiej w proporcji 1:5, czyli jedna część serwatki na pięć części wody. W takiej formie nie zaszkodzi korzeniom i nie zaburzy mikroflory gleby. Podlewamy nią glebę, nie liście. Serwatkę stosujemy raz na dwa tygodnie. Częstsze użycie może powodować zasolenie lub pleśń w glebie, zwłaszcza gdy jest gorąco.
Najlepiej podlewać rośliny serwatką rano lub wieczorem, unikamy podlewania w czasie największych upałów. Gdy temperatura jest wysoka, mleczne resztki mogą szybko się psuć. Warto też pamiętać, że serwatka może przyciągać owady, jeśli zostanie rozlana na liściach. Dlatego unikamy oprysków w pełnym słońcu. Gdy chcemy użyć jej jako środka przeciwgrzybicznego, mieszamy ją z wodą w stosunku 1:3. Taki roztwór nanosimy na liście ogórków, pomidorów lub winorośli, by ograniczyć rozwój mączniaka prawdziwego.
Czy podlewanie serwatką może szkodzić?
Nadmiar serwatki w glebie nie jest korzystny. Może powodować rozwój niechcianych grzybów lub zaburzyć równowagę mikrobiologiczną. Dlatego lepiej zacząć od małych dawek i obserwować rośliny. Jeśli dobrze reagują, możemy powtórzyć zabieg. W przypadku pogorszenia stanu roślin przerywamy podlewanie i przepłukujemy podłoże czystą wodą.
Które rośliny nie lubią podlewania serwatką
Nie wszystkie rośliny dobrze znoszą serwatkę. Rośliny kwasolubne, takie jak borówki, wrzosy i rododendrony, mogą ucierpieć od wapnia. Ich podłoże musi mieć niskie pH, a serwatka może je podnieść. Dlatego lepiej ich nią nie podlewać. Tak samo ostrożnie podchodzimy do roślin doniczkowych, zwłaszcza tych o delikatnych korzeniach.
Rośliny takie jak paprocie, storczyki i sukulenty nie potrzebują takiej ilości składników mineralnych. Zbyt duża dawka wapnia może zaburzyć ich gospodarkę wodną. W ich przypadku bezpieczniej trzymać się standardowego podlewania wodą deszczową lub przefiltrowaną.
Niektóre zioła, jak lawenda czy rozmaryn, również nie przepadają za serwatką. Lubią glebę suchą i lekką, a serwatka zbyt długo utrzymuje wilgoć. Może to prowadzić do gnicia korzeni. Podobnie z roślinami cebulowymi w fazie spoczynku – serwatka niepotrzebnie stymuluje je do wzrostu.
Sprawdź, jak wykorzystać wodę z gotowania ziemniaków do pielęgnacji roślin
Nie tylko nawożenie
Na koniec ciekawostka. Serwatka to także dobry sposób na pozbycie się grasującego kreta – okazuje się, że zwierzęta bardzo nie lubią jej zapachu. Dlatego warto wykorzystać ją jako naturalny odstraszacz.