Zdarzyło się nam kiedyś zapomnieć mleka na ogniu albo odkryć w lodówce otwartą butelkę o wątpliwym zapachu. Zamiast jednak od razu sięgać po zlew i pozbywać się zawartości, warto się zastanowić, czy da się je jeszcze jakoś wykorzystać. Zwarzone mleko, choć nie nadaje się już do picia, może być składnikiem wielu potraw, a nawet przydać się w pielęgnacji roślin. Poradzimy, co możemy z nim zrobić, żeby się nie zmarnowało.
Spis treści
Czym właściwie jest zwarzone mleko?
Zwarzenie mleka podczas gotowania to naturalny proces oddzielania się białka od płynu, który często zachodzi przy jego podgrzewaniu. Może się też zdarzyć, gdy mleko jest przeterminowane lub niewłaściwie przechowywane. W wyniku zwarzenia powstaje serwatka i skrzep. Choć taka mieszanina nie wygląda apetycznie, wciąż może być pełnowartościowym produktem. Zwłaszcza jeśli mleko nie jest zepsute, a tylko się zsiadło, możemy potraktować je jak zsiadłe mleko albo półprodukt do domowego sera.
Sprawdź, jak zrobić serwatkę
Domowy twarożek ze zwarzonego mleka
Najczęstszym sposobem na wykorzystanie zwarzonego mleka jest przygotowanie prostego domowego twarogu. Wystarczy mleko lekko podgrzać, żeby skrzep się oddzielił. Potem przelewamy wszystko przez sito wyłożone gazą i zostawiamy na kilkanaście minut, by serwatka odciekła. To, co zostanie na sicie, to domowy, delikatny twarożek. Możemy dodać do niego odrobinę soli, szczypiorku albo miodu – zależnie od tego, czy wolimy wersję wytrawną, czy słodką. Taki ser jest idealny do kanapek albo jako dodatek do naleśników.
Racuchy, placki i bułeczki
Zwarzone mleko sprawdzi się także jako baza do ciasta naleśnikowego czy racuchów. Dzięki kwaśnemu odczynowi dobrze współpracuje z sodą lub proszkiem do pieczenia. Placki wychodzą puszyste i mają lekko kwaskowy smak, który świetnie komponuje się z jabłkami albo borówkami. Możemy też dodać trochę zwarzonego mleka do ciasta na bułki, jeśli zależy nam na bardziej wilgotnym i miękkim miąższu. Nie musimy się martwić o bezpieczeństwo – pod wpływem smażenia lub pieczenia wszelkie bakterie zostają unieszkodliwione.
Podstawa do domowego sera
Jeśli mamy większą ilość zwarzonego mleka, warto pokusić się o zrobienie domowego sera farmerskiego. Dodajemy do niego odrobinę kwaśnej śmietany albo cytryny, podgrzewamy do odpowiedniej temperatury i czekamy, aż oddzieli się skrzep. Po przelaniu przez gazę możemy docisnąć skrzep ciężarkiem i uzyskać prosty, domowy ser, który można potem przyprawić lub wędzić. Choć nie jest to ser typu gouda czy mozzarella, nadaje się do kanapek, zapiekanek i sałatek.
Nawóz do roślin
Zdarza się, że zwarzone mleko nie nadaje się już do jedzenia – na przykład wtedy, gdy zaczyna nieprzyjemnie pachnieć. W takiej sytuacji możemy rozważyć jego użycie w ogrodzie. Po rozcieńczeniu z wodą tworzy nawóz bogaty w wapń i białko. Taka mikstura może wspomagać rozwój roślin liściastych, na przykład pomidorów czy ogórków. Warto jednak pamiętać, by nie przesadzać z ilością i nie podlewać nim zbyt często, bo może to zaszkodzić glebie.
Naturalny środek czyszczący
Zwarzone mleko można też potraktować jako bazę do czyszczenia mosiądzu i miedzi. Dzięki kwaśnemu pH rozpuszcza nalot i pomaga przywrócić połysk metalowym przedmiotom. Wystarczy zanurzyć je w mleku na kilka godzin albo przetrzeć szmatką zamoczoną w takiej mieszance. Potem trzeba dokładnie wypłukać i wypolerować. To sposób znany jeszcze z dawnych kuchni, kiedy nic się nie marnowało.
Sprawdź, czym zastąpić twaróg
Maseczka do rąk lub twarzy
Choć może to brzmieć zaskakująco, kwaśne mleko, także to zwarzone, było kiedyś wykorzystywane w pielęgnacji. Możemy przygotować z niego domową maseczkę na twarz lub dłonie. Wystarczy dodać do niego trochę miodu i płatków owsianych. Taka mieszanka łagodzi podrażnienia, nawilża skórę i działa łagodnie złuszczająco. Nie polecamy tego sposobu, jeśli mleko jest bardzo stare lub śmierdzące – wtedy lepiej już zostawić je do podlewania roślin.
Co robić, gdy mleko się zwarzy w trakcie gotowania?
Nie zawsze zwarzenie mleka wynika ze starości. Czasem wystarczy dodać do niego kwaśny składnik, jak cytryna albo pomidor, by zobaczyć, jak białko oddziela się od płynu. W takich sytuacjach nie ma powodu do paniki. Zwarzone mleko w zupie czy sosie nie zawsze oznacza katastrofę. Jeśli danie smakuje dobrze, można je po prostu zmiksować na gładko. Gdy jednak wygląd nie zachęca, lepiej odcedzić skrzep i użyć go do czegoś innego, a sos czy zupę przygotować na nowo.
Mleko nie zawsze musi się zmarnować
Zdarza się każdemu – mleko się zwarzyło, bo zapomnieliśmy go doglądać albo nie miało idealnych warunków. Ale zamiast je wylewać, warto się zastanowić, czy nie da się go wykorzystać. Od domowego sera, przez ciasta, po nawozy – możliwości mamy sporo. Choć nie wszystko da się uratować, w wielu przypadkach zwarzone mleko wciąż może się przydać. Dzięki temu mniej wyrzucamy, a więcej zyskujemy.
