Niedziela Palmowa to wyjątkowy dzień w kalendarzu liturgicznym, który rozpoczyna Wielki Tydzień. Tego dnia święcimy tradycyjne palmy wielkanocne. Obchodom towarzyszą barwne procesje oraz lokalne tradycje, które w różnych regionach mają swoje unikalne formy. To czas głęboko zakorzeniony w tradycji, pełen symboliki i zwyczajów, które od wieków są kultywowane w Polsce i na świecie.
Spis treści
Kiedy przypada Niedziela Palmowa?
Niedziela Palmowa jest świętem ruchomym i przypada na tydzień przed Wielkanocą. Jej data zależy od tego, kiedy obchodzimy Święta Wielkanocne, które wyznacza się na pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni księżyca. W związku z tym Niedziela Palmowa wypada między 15 marca a 18 kwietnia. To właśnie wtedy w kościołach odbywają się uroczyste procesje z palmami, na pamiątkę wjazdu Jezusa do Jerozolimy.
Kiedy wypada Niedziela Palmowa w 2025 roku?
W 2025 roku Niedziela Palmowa przypada na 13 kwietnia. To święto jest ruchome, co oznacza, że każdego roku obchodzimy je w innym terminie. Niedziela Palmowa wypada dokładnie tydzień przed Wielkanocą i rozpoczyna Wielki Tydzień, który prowadzi nas do najważniejszych dni w kalendarzu liturgicznym.
Tradycje związane z Niedzielą Palmową
Obchody Niedzieli Palmowej różnią się w zależności od regionu. W Polsce najważniejszym zwyczajem jest święcenie palm wielkanocnych, które symbolizują odrodzenie i nadzieję. W wielu miejscowościach odbywają się procesje upamiętniające wjazd Jezusa do Jerozolimy. Niektóre z nich mają bardzo uroczysty charakter i przyciągają rzesze wiernych.
W Polsce znane są także konkursy na najwyższe i najpiękniejsze palmy wielkanocne. Szczególnie słynne są te z Lipnicy Murowanej, które osiągają nawet kilkanaście metrów wysokości. Poza tym dawniej uderzano się nawzajem palmami, wierząc, że przynosi to zdrowie i szczęście na cały rok.
Palmy wielkanocne – co symbolizują i jak są robione?
Palma wielkanocna to jeden z najważniejszych symboli Niedzieli Palmowej. Tradycyjnie wykonuje się ją z gałązek wierzby, bukszpanu, barwinka oraz suszonych kwiatów. W niektórych regionach Polski, zwłaszcza na Kurpiach i Podhalu, palmy są wyjątkowo okazałe i bogato zdobione. Wierzba, z której często są robione, ma symbolizować życie i odradzanie się przyrody po zimie.
Kiedy i dlaczego święcimy palmy?
Święcenie palm to jeden z najważniejszych zwyczajów Niedzieli Palmowej. W Kościele katolickim palmy symbolizują zwycięstwo, odrodzenie i życie. Błogosławione w tym dniu gałązki wierzbowe, bukszpan, kwiaty i trawy miały chronić domostwa przed nieszczęściami oraz zapewniać pomyślność. Wierzono, że zatknięcie palmy za święty obraz albo umieszczenie jej w polu przynosiło urodzaj i ochronę przed burzami. W niektórych regionach Polski istniał zwyczaj połykania bazi, co miało zapobiegać chorobom gardła.
Zwyczaj ten upamiętnia gest mieszkańców Jerozolimy, którzy witali Jezusa, rzucając przed nim gałązki palmowe. Poświęcona palma ma chronić dom i jego mieszkańców przed nieszczęściami. W niektórych domach przechowuje się ją przez cały rok, umieszczając za świętym obrazem lub nad drzwiami wejściowymi.