Kurkumina to związek, który zdobył dużą popularność w świecie naturalnych suplementów, a znany jest od tysiącleci – głównie w tradycyjnej medycynie Dalekiego Wschodu. Kojarzona głównie z przyprawą kuchenną kurkumą, wykazuje jednak właściwości, które znacznie wykraczają poza smak i kolor. Kurkumina stosowana jest w medycynie naturalnej, dietetyce i kosmetologii. Sprawdź, jak kurkumina działa na nasz organizm, w jakich sytuacjach pomaga, a kiedy jej stosowanie może być szkodliwe.
Spis treści
Co to jest kurkumina?
Kurkumina to naturalny barwnik i aktywny składnik kurkumy – orientalnej przyprawy pozyskiwanej z rośliny o tej samej nazwie. Kurkumina należy do grupy polifenoli, a więc związków wykazujących silne działanie antyoksydacyjne. To ona nadaje kurkumie charakterystyczny żółtopomarańczowy kolor. Najczęściej pozyskuje się ją z kłączy ostryżu długiego, czyli tej samej rośliny, z której produkuje się przyprawę.
Kurkumina rozpuszcza się w tłuszczach, ale jej wchłanianie przez nasz organizm jest ograniczone. Dlatego zazwyczaj łączy się ją z piperyną, obecną w czarnym pieprzu. Taki duet znacznie zwiększa biodostępność tego związku. W suplementach kurkumina występuje w skoncentrowanej postaci i zwykle ma wyższą skuteczność niż ta obecna w zwykłej kurkumie.
Sprawdź, co to jest kapsaicyna i jak działa na nasz organizm
Właściwości antyoksydacyjne kurkuminy
Kurkumina uznawana jest za jeden z najsilniejszych naturalnych przeciwutleniaczy. Działa jako zmiatacz wolnych rodników, czyli cząsteczek, które uszkadzają komórki. Wspiera mechanizmy obronne organizmu, redukując stres oksydacyjny, który może prowadzić do starzenia się i chorób.
Jej działanie antyoksydacyjne wspiera także detoksykację organizmu. Wspomaga wątrobę, wpływając na lepsze usuwanie toksyn i metabolitów. Może też zmniejszać stany zapalne, które często towarzyszą stresowi oksydacyjnemu. Dzięki temu poprawia ogólne funkcjonowanie organizmu i może wspierać profilaktykę wielu chorób.
Jak kurkumina wpływa na układ krwionośny?
Właściwości kurkuminy obejmują także układ krążenia. Związek ten wpływa na obniżenie poziomu cholesterolu LDL i trójglicerydów. Może wspomagać elastyczność naczyń krwionośnych i zapobiegać powstawaniu blaszek miażdżycowych. W badaniach obserwuje się także wpływ kurkuminy na obniżenie ciśnienia tętniczego.
Niektóre publikacje wskazują, że kurkumina może mieć właściwości przeciwzakrzepowe. Dlatego warto zachować ostrożność, jeśli stosujemy leki rozrzedzające krew. Z jednej strony wspomaga krążenie, z drugiej może wpływać na wydłużenie czasu krzepnięcia. W takich przypadkach decyzję o suplementacji należy skonsultować z lekarzem.
Kurkumina a trawienie i mikroflora jelitowa
Kurkumina może wpływać na nasz układ pokarmowy w różnorodny sposób. Wspiera trawienie, pobudzając produkcję żółci i soków trawiennych. Dzięki temu może łagodzić wzdęcia, niestrawność i uczucie ciężkości po posiłkach.
Obserwuje się również pozytywny wpływ kurkuminy na mikroflorę jelitową (mikrobiotę). Związek ten może wspierać wzrost korzystnych bakterii jelitowych. Działa przeciwzapalnie w obrębie przewodu pokarmowego, co może być korzystne przy chorobach jelit.
Jednak u osób z wrażliwym żołądkiem lub wrzodami, kurkumina może wywoływać podrażnienie. W takim przypadku konieczne może być zmniejszenie dawki lub rezygnacja ze stosowania. Warto wsłuchiwać się w reakcje organizmu i nie ignorować niepokojących objawów.
Z czym nie łączymy kurkuminy?
Chociaż kurkumina uznawana jest za bezpieczną, istnieją substancje, z którymi nie powinna być łączona. Przede wszystkim należy uważać przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych. Może bowiem nasilać ich działanie, co zwiększa ryzyko krwawień.
Kurkuminy nie powinno się łączyć z niektórymi lekami przeciwcukrzycowymi, ponieważ może wpływać na poziom glukozy. Również w połączeniu z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi może dochodzić do interakcji. Kurkumina potrafi też wpływać na działanie enzymów wątrobowych, odpowiedzialnych za metabolizm leków.
Unikajmy też łączenia kurkuminy z dużą ilością alkoholu. Takie połączenie może obciążać wątrobę, która i tak uczestniczy w metabolizowaniu tego związku. Najlepiej spożywać ją w towarzystwie zdrowych tłuszczów i piperyny, unikając jednocześnie obciążeń dla układu pokarmowego.
Kto powinien unikać kurkuminy – przeciwskazania do suplementacji
Nie każdy organizm dobrze reaguje na kurkuminę. Unikać jej powinny kobiety w ciąży oraz osoby z problemami żółciowymi. U osób z kamicą żółciową może nasilać skurcze przewodów żółciowych, co prowadzi do bólu.
Nie zaleca się stosowania kurkuminy u osób przyjmujących leki rozrzedzające krew. Może dojść do nasilenia działania tych leków i zwiększenia ryzyka krwawień. Ostrożność powinny zachować też osoby z chorobami wątroby, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu suplementów.
W przypadku jakichkolwiek chorób przewlekłych lub przyjmowania leków decyzja o suplementacji powinna być skonsultowana z lekarzem. Kurkumina ma silne działanie biologiczne, więc nie jest to substancja całkowicie obojętna.
Inne właściwości kurkuminy
Kurkumina od dawna budzi zainteresowanie w kontekście profilaktyki nowotworowej. Badania laboratoryjne sugerują, że może hamować namnażanie komórek nowotworowych i wspierać ich eliminację. Wykazuje też działanie przeciwzapalne, co ma znaczenie w rozwoju wielu nowotworów.
Nie jest to jednak środek leczniczy i nie powinien być traktowany jako zamiennik terapii. Kurkumina może wspierać organizm, ale nie zastąpi leczenia onkologicznego. Trzeba też pamiętać, że większość badań opiera się na modelach zwierzęcych lub komórkowych.
Mimo to potencjał kurkuminy w tym zakresie jest coraz szerzej badany. W przyszłości możliwe jest włączenie jej do terapii wspomagających, ale zawsze pod ścisłą kontrolą lekarza.
