Likopen od lat wzbudza zainteresowanie naukowców i dietetyków. Ten naturalny barwnik odpowiada za intensywną czerwoną barwę pomidorów, ale ma też niezwykłe właściwości ochronne dla naszego zdrowia. Warto dowiedzieć się, jak działa w organizmie, gdzie go znajdziemy i czy każdy może korzystać z jego dobrodziejstw. Poradzimy, jak wykorzystać wszystkie zalety tego naturalnego antyoksydantu.
Spis treści
Co to jest likopen i jak działa w organizmie człowieka
Likopen to związek chemiczny należący do grupy karotenoidów, który jest naturalnym przeciwutleniaczem. Nasz organizm nie potrafi go sam wytwarzać, dlatego musimy dostarczać go z pożywieniem. Jego głównym zadaniem jest neutralizowanie wolnych rodników, które powstają podczas procesów metabolicznych i pod wpływem czynników zewnętrznych. Nadmiar wolnych rodników przyspiesza starzenie i zwiększa ryzyko wielu chorób. Likopen działa jak naturalna tarcza ochronna, wspierając serce, naczynia krwionośne oraz układ odpornościowy. Uznaje się, że regularne spożywanie produktów bogatych w likopen może zmniejszać ryzyko niektórych nowotworów, a także wspierać zdrowie skóry.
Które produkty zawierają likopen?
Najbardziej znanym źródłem likopenu są pomidory. Najwięcej znajdziemy go jednak nie w świeżych, a w przetworzonych produktach, takich jak koncentrat pomidorowy, keczup czy sosy. Likopen obecny jest również w arbuzie, czerwonym grejpfrucie, guawie i papai. W tych owocach odpowiada za intensywną barwę miąższu. Warto wiedzieć, że obróbka cieplna pomidorów zwiększa przyswajalność likopenu. Dlatego zupa pomidorowa czy sos do makaronu dostarczy go nam więcej niż sałatka z surowych pomidorów.
Sprawdź: Kurkumina – złoty składnik kurkumy. Jakie właściwości ma kurkumina i kiedy może szkodzić
Co przyspiesza wchłanianie likopenu?
Likopen rozpuszcza się w tłuszczach, dlatego warto łączyć go z olejami roślinnymi lub oliwą. Wystarczy dodać odrobinę oliwy do sosu pomidorowego, aby zwiększyć jego biodostępność. Korzystnie działa również łączenie pomidorów z awokado lub orzechami, które dostarczają zdrowych tłuszczów. Odpowiednie połączenie produktów sprawia, że organizm lepiej wykorzystuje potencjał tego przeciwutleniacza.
Kto powinien go unikać
Choć likopen uchodzi za bezpieczny, nie każdy powinien go spożywać w dużych ilościach. Osoby z alergią na pomidory lub produkty pomidorowe powinny zachować ostrożność. W nadmiarze likopen może powodować przebarwienia skóry zwane likopenodermią, które objawiają się pomarańczowym odcieniem naskórka. Nie są one groźne, ale mogą wyglądać niepokojąco. Uważać powinny również osoby z chorobami przewodu pokarmowego, bo duża ilość pomidorów może nasilać refluks i zgagę.
Z czym nie łączyć likopenu
Likopen nie lubi towarzystwa alkoholu i nadmiaru kofeiny. Te substancje osłabiają jego działanie antyoksydacyjne, dlatego lepiej nie popijać dań pomidorowych mocną kawą ani winem. Warto też unikać nadmiernego łączenia pomidorów z ogórkami, które zawierają enzym askorbinazę rozkładającą witaminę C. Choć enzym nie wpływa bezpośrednio na likopen, to obniża wartość odżywczą całego posiłku.
Likopen a zdrowie serca
Wiele badań wskazuje, że likopen wspiera układ krwionośny. Regularne spożywanie pomidorów i ich przetworów może obniżać poziom cholesterolu LDL oraz ciśnienie krwi. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko miażdżycy i chorób sercowo-naczyniowych. To naturalne wsparcie dla profilaktyki chorób cywilizacyjnych, które stają się coraz większym problemem.
Likopen a skóra
Likopen chroni skórę przed szkodliwym działaniem promieni UV. Nie zastąpi filtrów przeciwsłonecznych, ale może zmniejszyć skutki fotostarzenia. Osoby regularnie spożywające pomidory zauważają często, że ich cera wygląda zdrowiej i jest bardziej odporna na podrażnienia.
Sprawdź: Czym jest retinol i jak działa na skórę? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania
Czy warto sięgać po suplementy z likopenem?
Na rynku dostępne są suplementy zawierające likopen, jednak specjaliści zalecają czerpanie go przede wszystkim z diety. Naturalne źródła dostarczają dodatkowo innych cennych składników, takich jak błonnik, witaminy czy minerały. Suplementacja powinna być rozważana tylko w szczególnych przypadkach, po konsultacji z lekarzem.