Wrzesień to jeden z najważniejszych miesięcy dla polskich grzybiarzy, ponieważ rozpoczyna się wtedy główny sezon grzybowy. Po letnich upałach pojawia się więcej wilgoci, a chłodniejsze noce sprzyjają rozwojowi owocników. W lasach możemy wtedy znaleźć między innymi borowiki, podgrzybki, koźlarze, maślaki, rydze oraz kurki. Wiele zależy jednak od opadów, temperatury i rodzaju lasu, dlatego wrześniowe grzybobranie może wyglądać różnie każdego roku. Poradzimy, po jakie grzyby warto wybrać się do lasu we wrześniu.
Spis treści
Wrzesień rozpoczyna najważniejszy okres grzybobrania
W polskich warunkach wrzesień i październik są tradycyjnie uznawane za główny sezon grzybobrania. W tym okresie w lasach pojawia się wiele gatunków jadalnych, które znamy z jesiennych wypraw. Szczególnie często spotykamy wtedy podgrzybki brunatne, borowiki szlachetne, koźlarze oraz maślaki.
Nie oznacza to jednak, że wszystkie grzyby pojawiają się jednocześnie. Poszczególne gatunki reagują na temperaturę i wilgotność w nieco odmienny sposób. W jednym lesie możemy znaleźć przede wszystkim podgrzybki, natomiast kilka kilometrów dalej dominować będą koźlarze.
Duże znaczenie ma także rodzaj drzewostanu, ponieważ wiele grzybów tworzy związki z określonymi gatunkami drzew. Dlatego podczas wrześniowej wyprawy warto zwracać uwagę nie tylko na ściółkę, lecz także na drzewa rosnące wokół.
Jakie grzyby najczęściej znajdziemy we wrześniu?
Wrześniowy las może zaoferować bardzo różnorodne grzybobranie. Wśród najbardziej poszukiwanych gatunków znajdują się borowik szlachetny, podgrzybek brunatny, koźlarze, maślaki, pieprznik jadalny oraz mleczaj rydz. Do spotykanych jesienią gatunków należą również czubajki kanie, opieńki i niektóre gatunki gąsek.
Warto przy tym pamiętać, że występowanie konkretnego gatunku zależy od regionu Polski. Znaczenie mają także warunki pogodowe panujące wcześniej w sezonie. Jeżeli lato było suche, wrześniowy wysyp może rozpocząć się później.
Z kolei regularne opady oraz umiarkowane temperatury mogą sprawić, że grzyby pojawią się bardzo licznie. Właśnie dlatego wrzesień bywa tak dobrym miesiącem dla osób planujących grzybobranie.
Borowik szlachetny, czyli prawdziwek, we wrześniowym lesie
Borowik szlachetny należy do najbardziej cenionych grzybów występujących w polskich lasach. We wrześniu możemy nadal znajdować jego dorodne owocniki, szczególnie wtedy, gdy pogoda zapewnia odpowiednią wilgotność. Jest jednym z gatunków charakterystycznych dla głównego sezonu grzybowego.
Prawdziwków możemy szukać między innymi w pobliżu drzew, z którymi współżyją w ramach mikoryzy. Lasy Państwowe wskazują między innymi brzozy i dęby jako miejsca, przy których można spotkać borowiki.
Podczas zbierania musimy jednak zwracać uwagę na prawidłową identyfikację. Młode okazy mogą wyglądać inaczej niż dojrzałe owocniki, dlatego doświadczenie oraz dobry atlas grzybów są bardzo przydatne.
Podgrzybek brunatny jest jednym z symboli wrześniowego grzybobrania
Podgrzybek brunatny należy do najczęściej zbieranych grzybów w Polsce. Wrzesień jest okresem, w którym możemy spodziewać się jego szczególnie licznego występowania. Państwowa Inspekcja Sanitarna wskazuje podgrzybka brunatnego jako jeden z najpopularniejszych grzybów zbieranych podczas jesiennego sezonu.
Podgrzybków warto szukać przede wszystkim w starszych lasach, gdzie występuje odpowiednia ściółka oraz właściwe warunki wilgotnościowe. Lasy Państwowe wskazują, że podgrzybki możemy spotkać między innymi pod brzozami i dębami.
Po deszczu warto dokładnie obserwować ściółkę, ponieważ brązowe kapelusze potrafią dobrze zlewać się z otoczeniem. Czasami dopiero niewielki fragment kapelusza zdradza obecność grzyba.
Koźlarze pojawiają się w wielu polskich lasach
Wrzesień jest również dobrym okresem na poszukiwanie koźlarzy. Do popularnych przedstawicieli tej grupy należy między innymi koźlarz babka oraz koźlarz czerwony. Występowanie poszczególnych gatunków jest związane z konkretnymi drzewami, dlatego warto nauczyć się rozpoznawać ich siedliska.
Koźlarz czerwony może występować między innymi pod osikami, co zostało wskazane również przez Państwową Inspekcję Sanitarną. Właśnie takie zależności pomagają nam skuteczniej planować grzybobranie.
Podczas spaceru nie przechodźmy więc obojętnie obok określonych gatunków drzew. Znajomość siedlisk może być równie przydatna jak umiejętność rozpoznawania samych owocników.
Maślaki szczególnie dobrze czują się w lasach sosnowych
Maślaki również możemy spotkać we wrześniu, szczególnie w odpowiednich siedliskach. Lasy Państwowe wskazują lasy sosnowe jako miejsca, w których warto ich szukać.
W przypadku maślaków ważna jest obserwacja podłoża oraz otoczenia. Ich charakterystyczne kapelusze mogą być dobrze widoczne wśród igliwia, choć niektóre młode owocniki pozostają częściowo ukryte.
Po okresie deszczowej pogody liczba młodych maślaków może szybko wzrosnąć. Jeżeli temperatura nadal pozostaje umiarkowana, możemy spotykać kolejne owocniki podczas następnych wypraw.
Czy we wrześniu znajdziemy jeszcze kurki?
Tak, pieprznik jadalny, czyli popularna kurka, może być nadal znajdowany we wrześniu. Jest to gatunek pojawiający się już wcześniej, ponieważ sezon na kurki rozpoczyna się przed głównym jesiennym wysypem. Państwowa Inspekcja Sanitarna wskazuje pieprznika jadalnego jako jeden z najczęściej zbieranych grzybów w Polsce. Kurki są stosunkowo mało wymagające pod względem siedliska. Lasy Państwowe podkreślają, że mogą występować w różnych typach lasów.
We wrześniu możemy więc nadal natrafić na ich charakterystyczne żółte owocniki. Wszystko zależy jednak od lokalnej pogody oraz warunków panujących w konkretnym miejscu.
A co z rydzami? Wrzesień to dobry czas na ich poszukiwanie
Mleczaj rydz należy do najbardziej charakterystycznych jadalnych grzybów polskich lasów. Jest również wymieniany przez Państwową Inspekcję Sanitarną wśród popularnych gatunków pozyskiwanych ze środowiska naturalnego. Rydze często kojarzymy z jesienią, dlatego wrzesień może być dobrym momentem na ich poszukiwanie. Podczas wyprawy warto jednak zwracać uwagę na wszystkie cechy grzyba, a nie tylko charakterystyczny kolor kapelusza.
Pamiętajmy, że podobne kolory mogą występować również u innych mleczajów. Pewna identyfikacja wymaga więc dokładnego obejrzenia znalezionego owocnika.
Co jeszcze możemy znaleźć we wrześniowym lesie?
Wrześniowe grzybobranie nie ogranicza się wyłącznie do kilku najbardziej znanych gatunków. W tym miesiącu mogą pojawiać się również czubajki kanie, opieńki miodowe, gąski zielonki oraz gąsówki nagie. Lasy Państwowe wymieniają te gatunki wśród grzybów, które możemy spotkać we wrześniu.
Warto pamiętać, że nie każdy grzyb znaleziony podczas jesiennego spaceru nadaje się do jedzenia. W lesie spotkamy również gatunki niejadalne oraz trujące, które mogą przypominać grzyby jadalne.
Dlatego nie kierujmy się wyłącznie podobieństwem do znanego nam gatunku. Bezpieczne grzybobranie wymaga pewnej identyfikacji każdego zebranego owocnika.
Czy pogoda we wrześniu ma wpływ na wysyp grzybów?
Warunki atmosferyczne mają bardzo duże znaczenie dla pojawiania się grzybów. Państwowa Inspekcja Sanitarna wskazuje, że grzyby rosną obficiej przy deszczowej i ciepłej pogodzie.
Jeżeli wrzesień przynosi regularne opady, wilgotność podłoża może utrzymywać się na odpowiednim poziomie. Gdy dodatkowo temperatury pozostają umiarkowane, warunki dla wielu gatunków stają się korzystne.
Nie oznacza to jednak, że po każdym deszczu rozpocznie się wysyp. Znaczenie ma także wcześniejsza wilgotność gleby oraz długość okresu suchej pogody. Dlatego warto obserwować prognozę przez kilka kolejnych dni, zamiast zwracać uwagę wyłącznie na jeden opad.
Gdzie we wrześniu szukać grzybów?
Podczas wrześniowego grzybobrania warto dopasować miejsce do gatunków, których chcemy poszukać. W pobliżu brzóz, dębów i innych drzew możemy spotkać podgrzybki, koźlarze oraz borowiki. W lasach sosnowych warto natomiast zwracać uwagę na maślaki.
Nie musimy jednak ograniczać się do jednego typu lasu. Podczas dłuższej wyprawy możemy przechodzić przez różne siedliska i porównywać ich wilgotność. Takie obserwacje pomagają z czasem lepiej poznawać własne, sprawdzone miejsca.
Warto również pamiętać, że grzyby mogą pojawiać się w pobliżu określonych drzew, ale ich występowanie zależy od wielu czynników. Sama obecność brzozy, dębu czy sosny nie gwarantuje więc znalezienia konkretnego gatunku.
Jak bezpiecznie zbierać grzyby we wrześniu?
Wrześniowy las może być pełen jadalnych grzybów, ale jednocześnie znajdziemy w nim wiele gatunków niebezpiecznych. Z tego powodu zbierajmy wyłącznie te okazy, które potrafimy jednoznacznie rozpoznać. Lasy Państwowe również przypominają, aby nie zbierać grzybów, których jadalności nie jesteśmy pewni.
Jeżeli mamy wątpliwości dotyczące znalezionego grzyba, nie powinniśmy zabierać go do kuchni. W Polsce działają klasyfikatorzy grzybów, którzy mogą pomóc w identyfikacji świeżych okazów. Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Warszawie informuje o możliwości bezpłatnego skorzystania z takiej pomocy.
Podczas grzybobrania korzystajmy również z przewiewnego kosza zamiast szczelnej torby foliowej. Po powrocie dokładnie przejrzyjmy cały zbiór i oddzielmy poszczególne gatunki.
Wrzesień to jeden z najlepszych miesięcy na grzybobranie
Jeżeli warunki pogodowe są sprzyjające, we wrześniu możemy liczyć na dużą różnorodność grzybów. Wśród najczęściej poszukiwanych znajdziemy wtedy borowiki szlachetne, podgrzybki brunatne, koźlarze, maślaki, kurki oraz rydze. Pojawiają się również inne gatunki, w tym opieńki, kanie i gąski.
Najważniejsze pozostaje jednak dopasowanie terminu wyprawy do lokalnych warunków. Połączenie deszczu, odpowiedniej temperatury i utrzymującej się wilgotności sprzyja pojawianiu się owocników.
Dlatego we wrześniu warto regularnie zaglądać do lasu i obserwować zmiany zachodzące w ściółce. Jeden udany spacer może pokazać nam, że rozpoczął się właśnie lokalny wysyp. Pamiętajmy przy tym, że podczas grzybobrania najważniejsze pozostaje bezpieczeństwo oraz pewna identyfikacja każdego zebranego grzyba.